Η διαδρομή από το ορφικό Κοσμικό Ωόν στο πασχαλινό αβγό…

►Σειρά «Άνοιξη»

Η πίστη στη ζωτική δύναμη του αβγού έχει τις ρίζες της βαθιά στην αρχαία ελληνική σκέψη και, ιδιαίτερα, στην ορφική κοσμογονία.

«Πρωτόγονον καλέω διφυῆ, μέγαν, αἰθερόπλαγκτον, ᾠογενῆ, χρυσέαισιν ἀγαλλόμενον πτερύγεσσι…»

«Τον Πρωτόγονο καλώ, τον διφυή, τον μέγα, που πλανάται στον αιθέρα, που γεννήθηκε από το αβγό, και χαίρεται με τα χρυσά του φτερά…» [Ορφικός Ύμνος]

Σύμφωνα με αυτή, στην αρχή υπήρχε ο αγέραστος χρόνος. Από τον χρόνο δημιουργήθηκε ο αιθέρας και γύρω του ένα απέραντο χάσμα, το χάος, τυλιγμένο σε βαθύ έρεβος.

Μέσα στον αιθέρα δημιούργησε ο χρόνος το κοσμικό αβγό, που έλαμπε μέσα στο χάος. Σπάζοντας το κέλυφος, βγήκε μέσα από το αβγό ο Φάνης, (ή Φαέθων ή Πρωτόγονος ή Μήτις ή Έρως ή Ηρικεπαίος), η πρώτη θεότητα της ζωής, του έρωτα και της δημιουργίας, που έφερε το Φως στο σύμπαν. Γι’ αυτό και τον θεώρησαν τον φωτεινό δημιουργό του κόσμου…

Το αβγό εκπροσωπεί την υλική αποτύπωση της αιώνιας ελπίδας, αλλά και την απόδειξη της (ανα)γέννησης. Μέσα στο σκοτάδι του τάφου, σαν σε ερμητικά κλειστό κέλυφος, εκκολάπτεται η νέα ζωή, η οποία πρέπει να σπάσει τα τοιχώματα, για να βγει αγνή στο φως.

Αυτή ακριβώς τη σύγκρουση της ζωής με τον θάνατο συμβολίζει και το σπάσιμο του πασχαλινού αβγού σήμερα. Μόλις αυτό το κόκκινο περίβλημα ραγίσει και αφαιρεθεί, αποκαλύπτεται το ολόλευκο εσωτερικό του αβγού, που συμβολίζει την αγνότητα, το φως και την καινούργια  ζωή που ξεκινάει μετά τον θάνατο/θυσία.

Η πίστη στον αέναο κύκλο της ζωής και στην αναγέννηση της ψυχής μετά τον θάνατο ήταν ο λόγος που τοποθετούσαν ως κτερίσματα στους τάφους και,

ειδικά στους παιδικούς τάφους, πήλινα ομοιώματα αβγών ή ακόμα και μικρά αληθινά αβγά.

© 2025, Anima de Barro

Η γραφιστική επιμέλεια των εικόνων και του blog είναι δική μου. Οι φωτογραφίες προέρχονται από προσωπικές μου συλλογές και προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα (Ν. 2121/93). Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση ή τροποποίησή τους χωρίς προηγούμενη ρητή γραπτή άδειά μου.

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του άρθρου μόνο εφόσον αναφέρεται ως πηγή το http://www.animadebarro.com με ενεργό σύνδεσμο.

Φωτογραφίες, με τη σειρά που δημοσιεύονται:

1. Μαρμάρινο αβγό ως σύμβολο της αναγέννησης, νεκροταφεία στο Βελατούρι, 5^ος – 4^ος αι. π.Χ.  ~ Αρχαιολογικό Μουσείο Λαυρίου.
2. Αληθινά αβγά ως κτέρισμα σε παιδικό τάφο, 5^ος αι. π.Χ.  ~ Αρχαιολογικό Μουσείο Μεγάρων.

Βιβλιογραφικές αναφορές:

1. Κ. Μαργαρίτη, Θάνατος και ταφή στην κλασική Αθήνα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας, Βόλος 2021.