Η τέχνη της υφαντικής και ο κάθετος αργαλειός

Νήμα – Υφαντική – Αργαλειός

H ζωή των γυναικών στην αρχαία κλασική Αθήνα (και όχι μόνο) περιοριζόταν στον οίκο τους, με μία από τις κυριότερες ασχολίες τους να αποτελεί η υφαντική.

Τα ρούχα, τα σκεπάσματα και τα στρωσίδια της οικογένειας υφαίνονταν στον αργαλειό, με επικρατέστερο τον τύπο του κάθετου αργαλειού με βάρη (αγνύθες).

«Τότε λοιπόν αδιάκοπα, την πάσα μέρα ύφαινα, στημένη/στον ψηλό αργαλειό, τις νύχτες όμως ξήλωνα, έχοντας πλάι μου/τις δάδες αναμμένες. Για τρία χρόνια ολόκληρα/τους ξεγελούσα και τους έπειθα ανύποπτους τους Αχαιούς»

Οδύσσεια, Ραψωδία Τ, στ,149-152 [μτφρ. Δ.Ν.Μαρωνίτης]

Η ύφανση γινόταν από κάτω προς τα πάνω και το υφαντό τυλιγόταν γύρω από ένα οριζόντιο κυλινδρικό ξύλο, που ήταν στερεωμένο στο πάνω μέρος του αργαλειού.

Προκειμένου να μένει τεντωμένο το στημόνι κατά τη διάρκεια της ύφανσης, έδεναν στο κάτω μέρος τις αγνύθες (τα υφαντικά βάρη δλδ), τα οποία συνήθως ήταν πήλινα, σε σχήμα πυραμίδας, κώνου ή δίσκου.

Σήμερα, στο άκουσμα και μόνο της λέξης “αργαλειός” έχει περαστεί, συνειρμικά, στην πολιτιστική μνήμη η αλληλουχία “χωριό – παλιά χρόνια – γιαγιά”.

Όμως, ο αργαλειός υπάρχει στις μέρες μας σε πιο σύγχρονες εκδοχές, με ιδιαίτερη αναφορά στους μικρούς επιτραπέζιους αργαλειούς, κάνοντας την ενασχόληση με την υφαντική προσιτή σε όλους. Γιατί η υφαντική είναι μια τέχνη που της αξίζει να μην ξεχαστεί 😊

© 2025, Anima de Barro

Η γραφιστική επιμέλεια των εικόνων και του blog είναι δική μου. Οι φωτογραφίες προέρχονται από προσωπικές μου συλλογές και προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα (Ν. 2121/93). Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση ή τροποποίησή τους χωρίς προηγούμενη ρητή γραπτή άδειά μου.

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του άρθρου μόνο εφόσον αναφέρεται ως πηγή το http://www.animadebarro.com με ενεργό σύνδεσμο.

Φωτογραφίες, με τη σειρά που δημοσιεύονται:

📷1-3-4: Αντίγραφο κάθετου αργαλειού με αγνύθες (υφαντικά βάρη αργαλειού) ~ Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα.

📷2: Αγνύθες (υφαντικά βάρη αργαλειού) σε διάφορα σχήματα, 5^ος αι. π.Χ ► Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας και

Τμήματα μελανόμορφων πυξίδων με αναπαραστάσεις από σκηνές γυναικωνίτη, 4^ος – 5^ος αι. π.Χ ► Αρχαιολογικό Μουσείο Βραυρώνας.