Ο «Αλέκτωρ» της Μεγάλης Πέμπτης: το λάλημα της συνείδησης και το άρωμα της αυγής

►Σειρά «Άνοιξη»

Ο πετεινός (αλέκτωρ) ήταν ένα από τα πιο πολυδιάστατα και ισχυρά σύμβολα στην αρχαιότητα.

Δεν ήταν απλώς ένα οικόσιτο πτηνό, αλλά ένα πλάσμα φορτωμένο με βαθιές θρησκευτικές, φιλοσοφικές και κοινωνικές προεκτάσεις.

► Ο Κήρυκας του Φωτός και της Αυγής: το πιο προφανές χαρακτηριστικό του πετεινού είναι ότι λαλεί πριν ανατείλει ο ήλιος. Για τους αρχαίους, αυτό τον έκανε το απόλυτο σύμβολο της νίκης του φωτός απέναντι στο σκοτάδι. Επειδή προανήγγειλε την αυγή, θεωρούνταν ότι η φωνή του είχε τη μαγική δύναμη να τρομάζει και να διώχνει τα κακά πνεύματα, τους δαίμονες της νύχτας και τις αρρώστιες.

►  Σύμβολο Εγρήγορσης, Μάχης και Θάρρους: ο πετεινός είναι από τη φύση του ένα εξαιρετικά μαχητικό και περήφανο ζώο. Οι αρχαίοι Έλληνες (που αγαπούσαν πολύ τις κοκορομαχίες) τον ταύτισαν με το πολεμικό μένος, την τόλμη και την επαγρύπνηση. Λόγω του μαχητικού του πνεύματος, ήταν ιερό πτηνό του Άρη και της Αθηνάς, η οποία συχνά απεικονίζεται με έναν πετεινό δίπλα της ή πάνω στο κράνος της.

► Το ερωτικό δώρο: στην κλασική Αθήνα, ήταν το κατεξοχήν παραδοσιακό δώρο που προσέφερε ένας μεγαλύτερος άνδρας (εραστής) σε έναν νεαρό (ερώμενο). Δεν ήταν ένα απλό κατοικίδιο, αλλά ένα δώρο με συμβολική αξία: του εύχονταν να αποκτήσει το θάρρος, την ανδρεία και το μαχητικό πνεύμα του πουλιού.

► Η «Θεραπεία» και το Δώρο στον Ασκληπιό: μία από τις πιο διάσημες αναφορές στον πετεινό είναι τα τελευταία λόγια του Σωκράτη λίγο πριν πεθάνει.Για τον Σωκράτη, ο θάνατος δεν ήταν κάτι κακό, αλλά η απόλυτη «θεραπεία» της ψυχής από τα δεσμά και τις αρρώστιες του υλικού σώματος.

«Τῷ Ἀσκληπιῷ ὀφείλομεν ἀλεκτρυόνα» (χρωστάμε έναν πετεινό στον Ασκληπιό).

Οι ασθενείς που θεραπεύονταν στα Ασκληπιεία, θυσίαζαν συχνά έναν πετεινό ως ευχαριστήριο δώρο. Ο πετεινός συμβόλιζε το ξύπνημα σε μια νέα, καθαρή, αιώνια ζωή.

► Ψυχοπομπός και Ταφικό Σύμβολο: επειδή ο πετεινός συνδέει το σκοτάδι της νύχτας με το φως της μέρας, θεωρήθηκε πλάσμα ικανό να ταξιδεύει ανάμεσα στους κόσμους.

Λειτουργούσε ως ψυχοπομπός, αφού πίστευαν ότι μπορούσε να καθοδηγήσει με ασφάλεια τις ψυχές των νεκρών από το σκοτάδι του Κάτω Κόσμου προς το φως.

Γι’ αυτόν τον λόγο, βρίσκουμε χιλιάδες πήλινα ομοιώματα πετεινών και αρωματοδοχεία ως ταφικά κτερίσματα, τάματα για την προστασία του νεκρού και σύμβολα ελπίδας για μια μορφή αναγέννησης ή αφύπνισης μετά τον θάνατο.

[Καινή Διαθήκη, Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, 26:34 και 26:75]

►►► Όλοι μας έχουμε υπάρξει Πέτρος. Όλοι μας έχουμε αρνηθεί τον καλό μας εαυτό, τις αξίες μας ή τους ανθρώπους που αγαπάμε σα βρεθήκαμε στο σκοτάδι του φόβου. Ο πετεινός της Μεγάλης Πέμπτης είναι η αφύπνιση. Είναι η φωνή που μας οδηγεί από το σκοτάδι (μας) στο φως.

Γι’ αυτό, μια ευχή για τούτη τη μέρα είναι να έχουμε τα αυτιά μας ανοιχτά για να ακούσουμε τον δικό μας «πετεινό». Να αφήσουμε τη φωνή της συνείδησης να μας ξυπνήσει, να τολμήσουμε να κλάψουμε τα δικά μας πικρά δάκρυα συντριβής και να γιορτάσουμε την αυγή.