21 Ιανουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς

#worldhugday

Όπως εχω ξαναγράψει, η αρχαιολογία και ο πλούτος που φέρνει στην επιφάνεια συνεχώς, δεν αποτελεί μια απλή υπενθύμιση των ανθρώπων που έζησαν χρόνια πριν από εμάς και μοιράστηκαν τον ίδιο τόπο με μας.

Είναι κάτι πιο βαθύ, πιο ουσιαστικό. Είναι το αόρατο νήμα που μας ενώνει με το παρελθόν και συνεχίζει να ξετυλίγεται στο παρόν, παρόλο που δεν γίνεται άμεσα αντιληπτό.

Οι Παγκόσμιες Ημέρες ή Διεθνείς Ημέρες είναι συγκεκριμένες ημερομηνίες που έχουν καθιερωθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και την UNESCO για να ενημερώνουν και να στρέφουν την προσοχή του κοινού σε σημαντικά ζητήματα που αφορούν όλη την ανθρωπότητα.

Η 21η μέρα του Γενάρη έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς. Τους περισσότερους δεν μας προβλημάτισε ποτέ πώς ο πρώτος άνθρωπος ανακάλυψε την αγκαλιά. Ούτε γνωρίζουμε πώς ένιωσε όταν για πρώτη φορά αγκάλιασε τον/την σύντροφό του ή, στη συνέχεια, το παιδί του.

Υπάρχουν όμως, πια, αρκετές αποδείξεις πως από την εμφάνιση του ανθρώπου πάνω στη Γη, η αγκαλιά ήταν και θα παραμείνει ένας οικουμενικός τρόπος επικοινωνίας των ανθρώπων. Από τις βραχογραφίες και τους Εραστές του Βαλντάρο μέχρι τα σημερινά σύγχρονα εργαστήρια νευροεπιστήμης, όλα θα μαρτυρούν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο πως η ανάγκη για στοργή που καλύπτει μια ανοιχτή και ζεστή αγκαλιά είναι πιο βασική και από την ανάγκη για τροφή.

Οι Εραστές του Βαλντάρο (Amanti di Valdaro) είναι ένα ζεύγος ανθρώπινων σκελετών ηλικίας περίπου 6.000 ετών, που βρέθηκαν θαμμένοι αντικριστά, κρατώντας σφιχτά τα χέρια ο ένας του άλλου, σε στάση αγκαλιάς.

Ανακαλύφθηκαν σε έναν νεολιθικό τάφο στο χωριό Βαλντάρο της Μάντοβα (Λομβαρδία – Ιταλία) το 2007, παρουσιάστηκαν δημόσια για πρώτη φορά στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Μάντοβα το 2011 και

από το 2014 και μετά βρήκαν, επιτέλους, τη μόνιμη στέγη τους στο μουσείο, καθώς δημιουργήθηκε ειδική κρυστάλλινη προθήκη για να φυλάξει αυτή την προαιώνια αγκαλιά!

Η σημασία τη αγκαλιάς και ο ισχυρός δεσμός που δημιουργεί αποτυπώνονται και στα αρχαία κείμενα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο «Ομηρικός Ύμνος στη Δήμητρα», αλλά και το έργο «Ερεχθεύς» του Ευριπίδη, όπου η αυθόρμητη αγκαλιά περιγράφεται ως η πιο βαθιά ρίζα της ανθρώπινης σύνδεσης.

«[…] κι εκείνες μόλις είδαν η μία την άλλη όρμησαν· η μία φίλησε την άλλη και η φίλη της με αγαλλίαση την αγκαλιάσε σφιχτά· και οι καρδιές τους γέμισαν χαρά».

[«Ομηρικός Ύμνος στη Δήμητρα», στ. 434-437, μτφρ. Δ.Π. Παπαδίτσας – Ελένη Λαδιά]

«Τι γλυκό που είναι για τη μάνα να βλέπει τα παιδιά της και να τα σφίγγει στην αγκαλιά της».

[Ευρυπίδης, «Ερευχθεύς»,απόσπασμα [fr.] 358, μτφρ. Γ. Γεωργουδόπουλος]

Μερικές φορές, αν όχι όλες, κοιτάζοντας το παρελθόν είναι πιο εύκολο να (ξανα)εστιάσουμε στην ουσία των πραγμάτων. Και, ευτυχώς, όταν χανόμαστε στη δίνη της καθημερινότητας, θα υπάρχει μία «παγκόσμια ημέρα» για να μας θυμίζει να κάνουμε μια παύση και να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητές μας…

** Θερμές ευχαριστίες στους υπεύθυνους και στα αντίστοιχα μουσεία, των οποίων τα εκθέματα εμφανίζονται στις φωτογραφίες του συγκεκριμένου άρθρου, για την άδεια παρουσίασής τους.

*** Οι φωτογραφίες είναι από προσωπικές μου συλλογές. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Όλες οι φωτογραφίες προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα (ελληνική νομοθεσία Ν. 2121/93). Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά, χωρίς την προηγούμενη ρητή γραπτή άδειά μου. ***

Φωτογραφίες, με τη σειρά που δημοσιεύονται:

Βοιωτικό ειδώλιο ηλικιωμένης κουροτρόφου, Χαλκίδα, 4^ος αι. π.Χ. ~ Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χαλκίδας «Αρέθουσα».
Lovers of Valdaro, photo by Dagmar Hollmann, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
Μαρμάρινο ανάγλυφο ανθέμιο, επίστεψη επιτύμβιας στήλης. Πάνω του έχει λαξευτεί παράσταση τριμελούς οικογένειας. Η επίστεψη χρονολογείται στους Ελληνιστικούς χρόνους, ενώ η παράσταση στον 2^ο αι. μ.Χ.. Προαύλιος χώρος ~ Αρχαιολογικό Μουσείο Σχηματαρίου.
Ειδώλιο Αφροδίτης και Έρωτα, Κόρινθος, 4^ος αι. π.Χ. ~ Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.
Πήλινο ειδώλιο που αναπαριστά το παιχνίδι του «εφεδρισμού», 3^ος αι. π.Χ. ~ Αρχαιολογικό Μουσείο Μεγάρων.
Πήλινο αγαλματίδιο γυναίκας που κρατάει παιδί, 3ος- 1ος αι. π.Χ. ~ Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας.
Ειδώλιο γυναίκας με παιδί, προσφορά προς τους νεκρούς, 6ος- 3ος αι. π.Χ. ~ Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.