29 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα Χορού

Οι Παγκόσμιες Ημέρες ή Διεθνείς Ημέρες είναι συγκεκριμένες ημερομηνίες που έχουν καθιερωθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και την UNESCO για να ενημερώνουν και να στρέφουν την προσοχή του κοινού σε σημαντικά ζητήματα που αφορούν όλη την ανθρωπότητα.

Για τους αρχαίους Έλληνες, ο χορός (όρχησις) ήταν μια ιερή πράξη.

Αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της θρησκευτικής λατρείας, των εορτών και του θεάτρου.

Χόρευαν για να τιμήσουν τους θεούς (ειδικά τον Διόνυσο και τον Απόλλωνα), να τους ευχαριστήσουν ή να τους εξευμενίσουν.  

Η έννοια της «χορείας»: Η χορεία είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες έννοιες της αρχαίας ελληνικής σκέψης — και πολύ πιο πλούσια από ό,τι υποδηλώνει η απλή μετάφρασή της ως «χορός».

«Χορὸς ἀρχαῖος ἐστὶν ἅμα τῇ τῶν πάντων γενέσει φανείς…»

«Ο χορός είναι αρχαίος, καθώς εμφανίστηκε μαζί με τη γέννηση των πάντων…»

[Λουκιανός, Περὶ Ὀρχήσεως]

Δεν ήταν μόνο ο χορός με τη σύγχρονη έννοια. Ήταν η ενοποιημένη τέχνη που συνδύαζε τρία αδιαχώριστα στοιχεία: την κίνηση του σώματος, τη μουσική και την ποίηση/λόγο. Για τους αρχαίους, αυτά τα τρία δεν μπορούσαν να υπάρξουν χωριστά — ήταν μία ενιαία έκφραση.

Στην πράξη, η χορεία ήταν θεσμός. Οι χοροί, ομάδες που εκτελούσαν χορεία, ήταν οργανωμένες κοινωνικές δομές, χωρισμένες συνήθως ανά ηλικία και φύλο. Υπήρχαν χοροί παιδιών, νέων, ανδρών, γυναικών. Η συμμετοχή σε χορό ήταν κοινωνική υποχρέωση και τιμή ταυτόχρονα.

Ο Πλάτωνας στους Νόμους θεωρεί τη χορεία θεμέλιο της παιδείας. Ο νέος που εκπαιδεύεται σωστά στη χορεία μαθαίνει ταυτόχρονα ρυθμό, αρμονία, πειθαρχία σώματος και ψυχής, αλλά και κοινωνική συμπεριφορά. Καθώς με αυτόν τον τρόπο εξασφαλιζόταν η αρμονία του σώματος και του πνεύματος, ο χορός αποτελούσε κύριο μέσο διαπαιδαγώγησης. Ο ίδιος έλεγε, μάλιστα, ότι όποιος δεν έμαθε να χορεύει ήταν «ἀπαίδευτος» (όρος που στην αρχαιότητα υποδήλωνε την έλλειψη ολοκληρωμένης καλλιέργειας).

Δυόμισι χιλιετίες μετά, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Χορού, διάλεξα να σας δείξω αυτά τα δύο εκπληκτικά πήλινα ειδώλια που συστρέφονται γεμάτα χάρη, με τις πτυχώσεις των ενδυμάτων τους να στροβιλίζονται στον αέρα και να μας μεταφέρουν τον ρυθμό και την έκσταση μιας χορογραφίας χιλιάδων ετών, θυμίζοντάς μας, παράλληλα, ότι η ανάγκη για χορό είναι διαχρονική.

© 2025, Anima de Barro

*** Οι φωτογραφίες είναι από προσωπικές μου συλλογές. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Όλες οι φωτογραφίες προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα (ελληνική νομοθεσία Ν. 2121/93). Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά, χωρίς την προηγούμενη ρητή γραπτή άδειά μου. ***

Φωτογραφίες, με τη σειρά που δημοσιεύονται:

  1. Ειδώλια χορευτριών, 6ος -3ος αι. π.Χ. ► Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
  2. Όπως παραπάνω.
  3. Όπως παραπάνω.

Θέλω να σου πω...

Discover more from Anima de barro

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading